Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimleri ve enflasyon endişeleriyle dalgalanırken, ABD-İran hattındaki belirsizlikler ve petrol fiyatlarındaki artış dikkat çekiyor. Fed’in faiz politikası ve şirket bilançoları yakından izleniyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilimlerin gölgesinde haftaya yön arayışıyla başlarken, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyareti teknoloji öncülüğünde risk iştahını artırdı. Ancak ABD-İran arasındaki belirsizlikler ve yüksek petrol fiyatlarının makroekonomik verilerdeki etkileri yatırımcı iştahını törpüledi.
Trump’ın Çin ziyareti sırasında önde gelen şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanındaki büyük yatırım beklentilerini güçlendirdi. Buna rağmen, ABD-İran geriliminin tam olarak sonlanmaması ve petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, küresel ekonomiye yönelik endişeleri artırdı.
ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar petrol fiyatları üzerinde etkili olurken, bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişeleri devam ettirdi. Trump’ın, İran ile ateşkesin ‘yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü’ belirtmesi, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye negatif yansımaları ABD’nin enflasyon verilerinde belirginleşti. Tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,8 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşirken, üretici enflasyonu da beklentileri aşarak salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişini kaydetti.
Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık faaliyetleri üzerinden kendini göstermeye başladı. Bu gelişmelerin ardından piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65’e yükselirken, olası bir indirim beklentileri fiyatlamalardan çıktı.
Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken, beklentiler tersine döndü. Beklentilerin seyrini savaşın gidişatı belirleyecek olsa da, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği ifade ediliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert yükselişlerle yaklaşık son 1 yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi, cuma günü yüzde 4,55’e çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri üzerinde kritik değer taşıyan Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Diğer taraftan Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato’dan onay aldı. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54’te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı.
Orta Doğu’daki gerilimlerin oluşturduğu risklerin ortadan kalkmaması ve enflasyon endişeleriyle faiz artırımına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4.540 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. S&P 500 yüzde 0,13 yükselirken, Nasdaq endeksi yüzde 0,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 düştü. Makroekonomik verilere göre ABD’de ikinci el konut satışları nisanda yüzde 0,2 artışla beklentilerin altında kaldı. Sanayi üretimi ise aylık yüzde 0,7 ile beklentilerin üzerinde arttı.
Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir hakimdi. İngiltere’deki seçim süreci ve siyasi belirsizlikler tahvil faizlerinde sert yükselişlere neden olurken, sterlin/dolar paritesi yüzde 1,9 azalışla 1,3325’e indi. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirtti.
Asya tarafında da geçen hafta negatif bir seyir izlendi. Çin’de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Ülkede Nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Japonya’da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49’a çıkarak Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,44, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,35 ve Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,65 düştü. Asya’da ise Kospi endeksi yüzde 0,06, Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,07, Hang Seng endeksi yüzde 1,63 ve Nikkei 225 endeksi yüzde 2,08 geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda yüzde 15 ve 2028 yıl sonunda yüzde 9 olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirtti. Karahan, 2026 yılı ara hedefinin yüzde 24’e, 2027’nin yüzde 15’e ve 2028’in yüzde 9’a yükseltildiğini açıkladı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950’den tamamladı. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.
