Bakan Şimşek, Antalya’da kalkınma bankalarını iklim finansmanında katalizör olarak niteledi. Türkiye, Dünya Bankası’nın en büyük finansman kullanıcısı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya’da gerçekleşen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki panelde, ulusal kalkınma bankalarını iklim finansmanında “değişimi tetikleyen birer katalizör” olarak nitelendirdi. Şimşek, sürdürülebilir kalkınma hedefleri için yıllık 4 trilyon dolar finansman ihtiyacı bulunduğunu, bunun 1,8 trilyon dolarının iklim finansmanına ayrıldığını belirtti. Aynı etkinlikte konuşan Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü Paschal Donohoe ise Türkiye’nin 20 milyar doları aşan portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası’nın (IBRD) dünya genelindeki en büyük finansman kullanıcısı olduğunu açıkladı.
Bakan Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini finanse etmek amacıyla her yıl yaklaşık 4 trilyon dolara ihtiyaç duyduğunu aktardı. Bu miktarın 1,8 trilyon dolarını iklim finansmanı gereksinimlerinin oluşturduğunu belirten Şimşek, çok taraflı kalkınma bankalarının çabalarına rağmen finansman açığının büyüdüğüne dikkat çekti. Ulusal kalkınma bankalarının kendi kaynaklarını harekete geçirerek bu açığı kapatmada daha büyük bir rol üstlenebileceğini vurguladı.
Çok taraflı kalkınma bankalarının uzun vadeli finansman ve küresel uzmanlık sağladığını ifade eden Şimşek, ulusal kalkınma bankalarının ise yerel bilgi birikimi sunduğunu belirtti. “Güçlerimizi birleştirdiğimizde projeleri finanse edilebilir hale getiriyoruz, daha iyi standartlar ve daha etkili araçlar ortaya koyuyoruz” sözleriyle işbirliğinin faydalarını anlattı.
Ulusal kalkınma bankalarının, çok taraflı bankalarla işbirliği yaparken proje hazırlığında daha yüksek standartları benimsediğinin altını çizen Bakan Şimşek, yönetişim, çevresel ve sosyal güvenceler ile risk yönetiminin kritik önem taşıdığını söyledi. Şimşek, ulusal bankaların bu standartları çok taraflı bankalardan edinerek kendi müşterilerine aktardığını, bunun asıl değeri oluşturduğunu dile getirdi.
Şimşek, “Çoğu zaman yalnızca rakamlara odaklanıyoruz, oysa bu ortaklığın sunduğu katkı çok daha büyük. Zamanla tüm ekonomide yatırımların kalitesi yükseliyor, sermaye piyasalarımız derinleşiyor” ifadelerini kullandı. Bu nedenle kalkınma bankalarını sadece birer aracı olarak değil, daha iyi yönetişim ve daha yüksek standartlar yönünde değişimi tetikleyen birer katalizör olarak gördüğünü vurguladı.
Dünyadaki belirsizlik ortamına işaret eden Bakan Şimşek, öngörülebilirliğin kilit önemde olduğunu belirtti. “Yatırımcılar 10 yıl sonrasını görebilmek ister. Hedefler ve kurallar net değilse, dönüşüm için inandırıcı bir yol haritası yoksa, hiçbir finansman aracı yatırımı harekete geçiremez” uyarısında bulundu. Güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeyi hedeflediklerini, bu süreci özel sektör ile yeşil ve dijital dönüşümün merkezde yer alacağı şekilde yöneteceklerini ekledi.
Şimşek, Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası (IsDB) başkanlarıyla bir araya gelerek toplam 5,1 milyar dolarlık 10 yeni anlaşma imzaladıklarını hatırlattı. Anlaşma imzalamanın kolay, asıl zorluğun ise bunları hayata geçirmek olduğunu söyledi. Bakan Şimşek, bu süreçte proje hazırlığı, kamu kaynaklarının akılcı kullanımı ve kapasite geliştirme olmak üzere üç önceliğin öne çıktığını aktardı.
Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü Paschal Donohoe, Türkiye’nin 20 milyar doları aşan finansman portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası’nın (IBRD) dünya genelindeki en büyük finansman kullanıcısı olduğunu açıkladı. Türkiye’ye sağlanan kredilerin yüzde 70’inin iklim değişikliğinin etkilerini azaltma veya bu etkilere uyum sağlama çalışmalarını desteklediğini belirtti. Bu oranın, IBRD’nin tüm ülke programları arasındaki en yüksek payı oluşturduğunu kaydetti.
Donohoe, iklime dair finansmanın aynı zamanda kalkınma finansmanı anlamına geldiğini vurguladı. Bu finansmanın şirketlerin desteklenmesi, istihdamın oluşturulması ve korunması, şehirlerin güçlendirilmesi ve iklim koşullarına dayanıklı altyapının geliştirilmesi açısından önem taşıdığını dile getirdi. Dünya Bankası Grubu’nun dünyanın en büyük iklim finansmanı sağlayıcıları arasında yer aldığını ifade etti.
Son 5 yılda, iklim açısından olumlu etkileri bulunan kalkınma faaliyetlerine dünya genelinde 210 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını belirten Donohoe, mevcut portföy sayesinde yaklaşık 424 milyon kişinin iklim değişikliği etkilerine karşı dayanıklılığının arttığını söyledi. Ayrıca yıllık karbon emisyonlarının 345 milyon ton karbondioksit eşdeğeri azaltılmasına katkıda bulunduklarını aktardı.
Donohoe, Türkiye’nin bu çalışmaların merkezinde yer aldığına dikkat çekerek, ülkenin Dünya Bankası Grubu’nun garanti sağladığı ülkeler arasında ikinci, özel sektör kuruluşu Uluslararası Finans Kurumu’nun (IFC) yatırım yaptığı ülkeler arasında ise dünya genelinde üçüncü sırada bulunduğunu kaydetti. Bu durumun Türk şirketlerinin gücünü, kalitesini ve bu alandaki hedeflerini yansıttığını, ancak önemli olanın yalnızca finansmanın büyüklüğü değil, aynı zamanda niteliği olduğunu vurguladı.
Söz konusu yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesi amacıyla proje bazlı finansman yaklaşımından daha kapsamlı yatırım ve finansman modellerine geçmeyi hedeflediklerini belirten Donohoe, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) kapsamında hükümet ve diğer paydaşlarla işbirliği yaptıklarını ifade etti.
